Onlangs las ik deze quote op een bord bij een buitenexpositie van gehandicaptenzorg organisatie Eemhart. Prachtig toch? Loslaten geeft ruimte maar loslaten heeft ook verlies in zich. Niet gek dat ik er soms moeite mee heb. Daarom is ‘anders vastpakken’ voor mij veel aantrekkelijker. Het is actiever. Loslaten betekent je anders te leren verhouden. Dus drie voorbeelden die ik recent anders heb moeten leren vastpakken.
FSD (supervised)
Full Self Drive is nieuwe software van Tesla. Je laat het stuur letterlijk los. De software van Elon stuurt maar het ‘supervised’ betekent wel dat je volledig verantwoordelijk bent. Je handen moeten dichtbij of aan het stuur zijn. Je moet je blik op de weg houden. Al met al een bizarre ervaring. Het heeft in mijn vriendengroep ook een wezenlijke discussie opgeleverd.
De vraag werd gesteld welke ethische afwegingen aan het algoritme zijn meegeven. Er is een beroemd ethisch gedachte-experiment (geformuleerd door Philippa Foot in 1967) waarin je moet kiezen tussen twee kwaden. Het dilemma is een op hol geslagen tram (trolley) die óf vijf mensen op het hoofdspoor dood óf één persoon dood na het omzetten van een wissel. Het dilemma dwingt je tot een keuze tussen utilitarisme (de meeste levens redden) en deontologie (niet actief doden). De vraag is wat de software doet als de auto voor de keuze komt te staan? En is de technologie niet veel beter in staat om veilig te rijden dan ik? Deze (gratis) proefperiode laat mij ervaren wat het anders autorijden mij oplevert. De voorlopige conclusie is dat ik het stuur vooralsnog niet loslaat. Ik ga wel de ontwikkelingen goed volgen, want de dag dat ik het stuur definitief anders ga vastpakken, is nabij.
Uithuizende dochters
Mijn beide dochters zijn op jonge leeftijd (17) op kamers gegaan vanwege studies. Als liefhebbende curling-vader was dat de ultieme loslaat-uitdaging. Maar het loslaten van mijn dochters bleek niet binair. Mijn meiden komen nog steeds graag thuis. Ook hier was anders vasthouden het geval. Ja, het is anders nu ze op eigen benen staan. En ja, het is nog steeds ontzettend gezellig. Onze levens blijven nauw met elkaar verbonden. De oudste komt zelfs weer terug naar het Haagse en de jongste gaat de stad Rotterdam verkennen. Het zijn verstandige, zelfstandige vrouwen die hun vader op een hele andere manier nodig hebben. Ook hier gaat het om leren omgaan met verandering en anders vastpakken.
(Hybride)werken
Ook binnen ons vakgebied is anders vastpakken een uitdaging. Thuis werken heeft ertoe geleid dat veel kantoorrituelen losgelaten zijn. Met als gevolg dat de sociale cohesie bij menig organisatie onder druk staat. Door het thuiswerkbeleid zijn medewerkers het werken anders gaan vastpakken. De vraag is hoe een nieuwe balans wordt gecreëerd tussen het organisatiebelang en dat van de (individuele) medewerkers zonder elkaar kwijt te raken. Niet te krampachtig zodat het beperkend of verstikkend is, maar wel stevig genoeg vastpakken zodat het vertrouwen geeft en recht doet aan autonomie en flexibiliteit. Wat mij betreft een mooie (facilitaire) uitdaging om anders vast te pakken!